BeschrijvingDit compendium bevat meer dan honderd hoofdstukken over kruiden, struiken en
bomen die een rol hebben gespeeld of nog steeds spelen in een of ander ritueel.
Veel zaken die voor de mens van de 21ste eeuw normaal lijken hebben ooit een veel diepere
betekenis gehad. Weinig mensen beseffen dat veel van onze gewoontes gegroeid
zijn uit eeuwenoude rituelen of zaken met een grote symbolische waarde voor onze
voorouders.
Een uniek naslagwerk
Er bestaat geen modern overzichtswerk over de rol van planten in de mythologie en in religieuze en profane rituelen en de daarvan afgeleide
symboliek. Dergelijke informatie is in de vakliteratuur erg versnipperd: ofwel wordt één bepaalde groep planten besproken, zoals bijbelse planten,
hallucinogene planten, ofwel planten met enige (vaak lokale) volkskundige waarde. Bovendien is men doorgaans botanisch niet kritisch
genoeg (om welke plant gaat het nu precies?).
Dit werk is gebaseerd op een uitgebreide literatuurstudie en aanwijzingen afkomstig van bibliothecarissen, historici, etnologen, archeologen,
antropologen en medici.
De auteurs kozen voor rituele planten die inheems of ingeburgerd zijn in Europa (bv. de Linde en de Roos), of die uitheems zijn, maar in
Europa toch op één of andere manier ritueel worden gebruikt (bv. Mirre, Wierook en Rijst).
Het boek brengt een wetenschappelijk verantwoord overzicht van de kennis van rituele planten door de eeuwen heen, vanuit een breed perspectief,
met een kritische blik op de juistheid van de vermelding van de plantensoorten in de literatuur, en dit alles in een begrijpelijke taal,
maar met ruime referenties voor degenen die het terrein verder willen verkennen.
Het is belangrijk om in deze tijd van grootschalige miskenning van de natuur even stil te staan bij de oeroude verbondenheid van de mens met
de natuur, en met het plantenrijk in het bijzonder, en er de diepere betekenis van in te zien.
De auteurs
Marcel De Cleene (1946) is Doctor in de Wetenschappen, groep Plantkunde. Sinds 1988 is hij wetenschapsvoorlichter van de Universiteit Gent
en coördineert hij verschillende internationale wetenschappelijke projecten. Hij werd in 1991 hoofddocent aan dezelfde universiteit en doceerde
er tot 2007 de cursussen “Wetenschappelijke en technologische voorlichting” en “Volkskunde”. Hij is auteur van verschillende boeken over
giftige planten en mede-auteur van een boek over culinaire bloemen.
Marie-Claire Lejeune (1955) is licentiate in de plantkunde, fulltime huismoeder en gepassioneerd door de muziek. Ze speelt viool en gitaar en
dirigeert het koor Cantilene.
Inhoud
1. Verantwoording
2. Dankwoord
3. Rituele planten in ons dagelijks leven
4. Zijn oude symbolen, mythen en riten nog zinvol?
5. Bloemensymboliek
6. Symboliek van kransen en kronen
7. Bomensymboliek
8. Befaamde kruidkundigen of kruidkundige
documenten
9. Het belang van oude kruidenkennis voor de
hedendaagse geneeskunde
10. Rituele planten
Aardbei
Acacia (Mimosa)
Akant
Akelei
Alruin (Mandragora)
Alsem (Absintalsem, Bijvoet, Citroenkruid,
Dragon, Zeealsem)
Amandelboom
Amarant
Anemoon
Anjer
Appelaar
Bazielkruid
Berk
Beuk
Bilzekruid
Brandnetel
Ceder
Chrysant/Ganzebloem
Citrus (Citroen, Limoen, Sinaasappel)
Dadelpalm
Dennen, Sparren en Zilversparren
Echte Cipres
Echte Salie
Eik
Els
Erwt
Es
Gewone Esdoorn
Gewone Vlier
Goudsbloem
Graangewassen
(Gerst, Gierst, Haver, Maïs, Rogge, Rijst, Tarwe)
Granaatappel
Gras
Hazelaar
Heide
Hulst
Hyacint
Hysop
Iep/Olm
IJzerhard
Iris/Lis (Fleur-de-lis)
Jeneverbes
Kamille
Kerselaar
Klaver
Klimop
Korenbloem
Laurier
Lelietje-der-dalen/Meiklokje
Levensboom
Lievevrouwbedstro (Walstro)
Lijsterbes
Linde
Look (Bieslook, Daslook, Knoflook, Prei, Ui)
Lork
Lotus
(Indische en Egyptische Lotus, Lotusboom, ...)
Maagdenpalm
Madeliefje
Maretak
Meidoorn
Mirre
Mirte
Moerbei
Monnikskap
Munt
Narcis
Okkernoot
Olijfboom
Oosterse Plataan
Paddestoelen (Vliegezwam)
Palmboompje
Papaver (Klaproos, Slaapbol)
Perenboom
Perzikboom
Pistacheboom (Mastixboom, Terpentijnboom)
Populier
Ridderspoor
Roos
Rozemarijn
Saffraankrokus
Selderij en Peterselie
Sint-Janskruid
Sleutelbloem
Tamarisk
Tamme Kastanje
Taxus
Tijm
Tuinboon
Venkel
Vijgenboom
Viooltje (Driekleurig en Maarts Viooltje)
Vlas
Wierook
Wijnstok
Wilg
Witte Lelie
11. Wetenschappelijk apparaat
Iconografie
Algemene bibliografie (boeken)
Index
Technische gegevens
17 x 24 cm • 1440 blz. met uitgebreid voetnoten- en bibliografisch
apparaat en een register met duizenden trefwoorden • 314
vierkleurenproducties • 250 zwart-wit lijntekeningen • gebonden,
harde kaft met linnen en goudopdruk in een stevig foedraal in
vierkleurendruk.
Vormgeving: Magelaan cvba, Gent
Druk: New Goff nv, Gent Mariakerke
Boeken
